TYT net hesaplama

TYT 120 sorudan oluşur ve 165 dakika sürer. Dört test vardır: Türkçe 40, Sosyal Bilimler 20, Temel Matematik 40, Fen Bilimleri 20 soru. Sosyal Bilimler içinde Tarih, Coğrafya, Felsefe ve Din Kültürü beşer soruyla yer alır; Fen Bilimleri Fizik 7, Kimya 7 ve Biyoloji 6 soruya bölünür.

Net hesabı her test için ayrı yapılır. Formül tek satırdır: net = doğru − (yanlış / 4). Testlerin netleri toplandığında TYT toplam netin çıkar. Ceza oranı LGS dışındaki bütün ÖSYM sınavlarında dörttür; LGS'de üçtür, bu yüzden LGS neti aynı yanlış sayısında daha çok düşer.

Ham puan aşamasında testler eşit ağırlıkta değildir. ÖSYM her testin standart puanını kendi katsayısıyla çarpar ve 100 tabanına ekler. TYT katsayıları aşağıdaki tabloda.

Tabloda Fen ve Sosyal katsayısının yüksek olması o testlerin daha kıymetli olduğu anlamına gelmez. Türkçe ve Matematik ikişer kat fazla soru taşır, dolayısıyla toplam puana katkıları çok daha büyüktür. Fen'de 20 sorunun tamamını yapan bir aday 27,2 ağırlıklı katkı üretir; Türkçe'de 40 net üreten aday 52,8 katkı üretir.

Ortalama bir deneme sonucunu adım adım yürütelim.

• Türkçe 32 doğru, 6 yanlış: 32 − 6/4 = 30,5 net
• Sosyal Bilimler 14 doğru, 4 yanlış: 14 − 4/4 = 13 net
• Temel Matematik 24 doğru, 8 yanlış: 24 − 8/4 = 22 net
• Fen Bilimleri 9 doğru, 6 yanlış: 9 − 6/4 = 7,5 net

Toplam 73 net. Bu net geçmiş yıl tablosunda yaklaşık 346 TYT puanına ve yaklaşık 227 bin TYT sıralamasına denk gelir. Aynı adayın Fen'deki 6 yanlışı 6 boşa çevirmesi neti 9'a çıkarır: toplam 74,5 nete ve yaklaşık 24 bin sıra yukarı çıkmasına yeter.

Yanlışın gerçek maliyeti

Dört yanlış tam bir doğru götürür. Bir soruda iki şık eleyip işaretlediğinde uzun vadede kâr edersin, hiç eleyemediğin soruda işaretlemek zarar yazar. TYT'de 20 soruluk bir teste giren adayın 10 rastgele işaretlemesi ortalamada 2 doğru ve 8 yanlış üretir, yani 0 net. Aynı 10 soruyu boş bırakmak da 0 net üretir; fark, harcanan sürededir.

Neti sadece toplamda takip etmek

73 net iki farklı şekilde çıkabilir: Matematik 35 ve Fen 3 ile, ya da Matematik 22 ve Fen 14 ile. İkisinin çalışma programı aynı olamaz. Netini test bazında not almadığın sürece hangi testin seni tuttuğunu göremezsin.

Barajı hesaba katmamak

Türkçe ve Matematik'in ikisini birden boş bırakan aday, diğer testlerden yüksek net yapsa bile tercih hakkı kazanamaz. Şart tek satır: Türkçe veya Temel Matematik ham puanı en az 0,5 olmalı.

Deneme netini sınav neti sanmak

Yayınevi denemeleri ÖSYM'nin soru dağılımını ve zorluğunu birebir taşımaz. Bir denemede 80 net yapıp sınavda 68 net yapmak alışılmadık değildir. Anlamlı olan tek deneme değil, aynı yayının art arda gelen denemelerindeki eğilimdir.

Net artışıyla sıralama düşüşünü doğru orantılı sanmak

40 netten 45 nete çıkmak yaklaşık 140 bin sıra kazandırır. 100 netten 105 nete çıkmak yaklaşık 11 bin sıra kazandırır. Üst dilimde her net daha az sıra getirir, ama getirdiği sıraların rekabeti daha serttir.

Boşları kayda geçirmemek

Boş bırakılan soru neti düşürmez, fakat bilgiyi taşır. Aynı konudan üst üste boş bırakıyorsan orada eksik var demektir. Yanlışını etiketlemeden boşunu da etiketlemek eksik kalır.